Καθώς περίμενε στην αίθουσα αναμονής, ο μικρός Βασίλης άρχισε να νιώθει κάπως περίεργα. Τα χέρια του ίδρωναν ασυνήθιστα, κάτι το οποίο δεν του έχει ξανά συμβεί. Ένιωθε την καρδιά του να χτυπά σε γρήγορους ρυθμούς και το μυαλό του να ταξιδεύει σε χίλια δυο άσχετα πράγματα. Που και που του ερχόταν η σκέψη, “τι θα συμβεί άραγε εκεί μέσα;”, αυτοί που θα με ακούσουν θα είναι πολύ αυστηροί, θα μπορέσω να παίξω σωστά, έχει πραγματικά νόημα όλη αυτή η ψυχοφθόρα διαδικασία; Κάπως έτσι, λίγο εντονότερα ή λίγο πιο ήπια, νιώθει κάποιος ο οποίος δίνει εξετάσεις στο μουσικό όργανο που παίζει. Η προσωπική μου εμπειρία είναι ότι ανεξαρτήτως ηλικίας και επιπέδου, η αίσθηση πριν από κάθε εξέταση ήταν η ίδια και πάντοτε ιδιαίτερα αρνητική.
Το ερώτημα που πάντοτε με απασχολούσε είναι αν τελικά οι εξετάσεις στη μουσική είναι απαραίτητες και αν υπάρχει δυνατότητα να πάρει κάποιος ένα πτυχίο, μία πιστοποίηση, με κάποιο διαφορετικό τρόπο. Ή μήπως θα έπρεπε να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας σχετικά με τις εξετάσεις, ώστε να είναι μία διαδικασία που δε μας στρεσάρει τόσο πολύ.
Όπως όλοι γνωρίζουμε, σε όλους τους τομείς της επιστήμης, των εφαρμοσμένων επαγγελμάτων καθώς και των τεχνών, για να πάρει κάποιος ένα πτυχίο πρέπει να περάσει από μία εξεταστική διαδικασία. Η διαδικασία αυτή ελέγχει στην πραγματικότητα την εικόνα του υποψηφίου τη στιγμή των εξετάσεων. Επιχειρεί δηλαδή, ανάλογα με το σύστημα, να διαπιστώσει το επίπεδο προετοιμασίας και ικανότητας του υποψηφίου στο αντίστοιχο γνωστικό αντικείμενο. Στην μουσική όταν πρόκειται για εκτέλεση μουσικού οργάνου, η εξέταση αφορά το τελικό ηχητικό αποτέλεσμα, την σωστή τεχνική, την εκφραστικότητα και την γενικότερη καλλιτεχνική εικόνα. Στις θεωρητικές εξετάσεις της μουσικής, ασχολούμαστε με το επίπεδο της θεωρητικής γνώσης.
Σε πρώτη ανάγνωση, είναι φανερό ότι μία διαδικασία αξιολόγησης είναι απαραίτητη. Δεδομένου όμως ότι πρόκειται για καλλιτεχνική έκφραση, είναι πολύ σημαντικό να σκεφτούμε να εντάξουμε στην αξιολόγηση αυτή, ή ακόμα και να την αντικαταστήσουμε, με ένα πιο ρεαλιστικό μοντέλο εξέτασης. Για παράδειγμα σε πολλά συστήματα, μία κανονική ζωντανή εμφάνιση σε έναν συναυλιακό για παράδειγμα χώρο, μπορεί να είναι η τελική εξέταση για κάποιο πτυχίο. Επίσης η ηχογράφηση μουσικής και η συμμετοχή σε αυτό που λέμε δισκογραφία θα μπορούσε επίσης να είναι σημαντικό κριτήριο παροχής πιστοποιήσεων.
Μία επιπλέον λύση, είναι η δυνατότητα του υποψηφίου να δίνει εξετάσεις σε διαφορετικά εξεταστικά συστήματα. Αυτό δίνει τη δυνατότητα, στο να επιλέξει ο υποψήφιος το σύστημα εκείνο το οποίο του ταιριάζει περισσότερο και άρα να πάει στις εξετάσεις με όσο γίνεται λιγότερο άγχος. Διαφορετικά εξεταστικά συστήματα, όπως το νέο ISoM (με το οποίο ξεκινήσαμε κι εμείς πλέον συνεργασία, επιπρόσθετα με το LCM), παρέχουν μία λίγο διαφορετική φιλοσοφία στην εξέταση η οποία για τα χαμηλότερα επίπεδα ίσως είναι καταλληλότερη. Αυτό βέβαια θα το δείξει και η συνέχεια.
Όπως και να έχει οτιδήποτε έχει να κάνει με την τέχνη, πρέπει να αντιμετωπίζεται με μία πιο ευρεία και ανοιχτή ματιά, ώστε οι διαφορετικές προσωπικότητες που στο μέλλον θα παράξουν και καινούργια και διαφορετική τέχνη, να μπορούν να πιστοποιούν το επίπεδο στο οποίο βρίσκονται και να μην αδικούνται ή περιθωριοποιούνται.
Σας ευχόμαστε καλές γιορτές με υγεία και χαρά. Καλό Πάσχα!
*Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “ΓΡΑΜΜΗ” του Γαλατσίου τον Απρίλιο του 2025